|
Razvoj Instituta
Neposredno posle Drugog svetskog rata stanje u zdravstvenoj zaštiti stanovništva Srbije i
Jugoslavije bilo je izuzetno teško. Uslovljeno je nasleđenom ekonomskom nerazvijenošću zemlje,
ratom opustošenom privredom, razorenom organizacijom zdravstvene zaštite, izraženim nedostatkom
kadra zdravstvenih radnika usled fizičkih gubitaka tokom rata i prestanka redovnog školovanja.
Stopa smrtnosti dojenčadi u pojedinim regionima Jugoslavije dostizala je 200 promila. Živote
dece, žena i ostalog stanovništva ugrožavali su, a često i odnosili, poremećaji ishrane, masovne
zarazne bolesti i tuberkuloza. Čest uzrok umiranja porodilja bile su toksikoza i puerperalna sepsa.
Buktala su žarišta malarije, endemske gušavosti i kretenizma, endemskog sifilisa i drugih bolesti.
Da bi rešila navedene probleme u oblasti zdravstvene zaštite žena, dece i omladine Vlada Narodne
Republike Srbije 10 maja 1950 godine donela je Uredbu o osnivanju Instituta za zdravstvenu zaštitu
narodnog podmlatka Srbije (Službeni glasnik NRS br. 16, od 10 maja 1950 godine).
Uredba o osnivanju Instituta za zdravstvenu zaštitu narodnog podmlatka
Član 1.
U cilju unapređenja naučno-istraživačkog rada u oblasti zdravstvene zaštite narodnog podmlatka,
osniva se pri Ministarstvu narodnog zdravlja Institut za zdravstvenu zaštitu narodnog podmlatka sa
sedištem u Beogradu.
Član 2.
Zadaci Instituta su naročito:
a. Da naučno-istraživački obrađuje celokupnu problematiku
zdravstvene zaštite narodnog podmlatka i da na osnovu dobijenih rezultata ustanovljava metode za
unapređenje zdravlja i sprečavanje oboljenja trudnih žena, ploda, porodilja, novorođenčadi, odojčadi,
predškolske dece, školske dece i mladeži u pubertetu;
b. Da objavljuje rezultate svog naučnog rada izdavanjem
stručnog časopisa i drugih publikacija;
c. Da podiže stručne medicinske kadrove za rad na zdravstvenoj zaštiti narodnog podmlatka;
d. Da sarađuje sa naučnim ustanovama koje se bave srodnim naučnim disciplinama.
(Iz Uredbe o osnivanju - Službeni glasnik NRS br. 16, od 10. 5. 1950 godine)
Od svog osnivanja do 1960 godine Institut se bavio organizaciono-metodološkom i nastavnom delatnošću
u prostorijama u Nušićevoj ulici u Beogradu. Prvi upravnik Instituta bio je dr Vlastimir Ivković, a
odmah zatim dr Miloš Bajšanski.
Dekretom Vlade NRS doktor Vukan Čupić (1920-1981) postavljen je 1953 godine za direktora
novoosnovanog Instituta za zdravstvenu zaštitu narodnog podmatka NR Srbije. Od tada on,
nastavljajući delatnost nastavnika Medicinskog fakulteta, usredsređuje svu svoju energiju na
razvijanje stacionarnih, polikliničkih i drugih odeljenja i službi Instituta.
Osnovni naučni doktrinarni princip da: "Bez antenatalne (i antikoncepcijske) profilakse, nije
moguća pravilna zdravstvena zaštita dece" (Prof. Dr Vukan Čupić, Glasnik socijalne pedijatrije,
1953.), odgovara i savremenom pristupu u zdravstvenoj zaštiti žena i dece.
Pod rukovodstvom prof. Dr Vukana Čupića period u razvoju delatnosti Instituta od 1953. do 1959 godine
obeležen je organizacionom, stručno-metodološkom, edukativnom i publicističkom delatnošću. Uz pomoć
državnih organa i UNICEF-a stvara se i širi do najudaljenijih delova Srbije i Crne Gore mreža
opremljenih dečijih i školskih dispanzera kao i dispanzera za žene. U cilju formiranja kadrovske osnove
za kvalitetnu preventivnu i osnovnu zdravstvenu zaštitu ove populacije organizuju se tečajevi i
štampaju odgovarajuće publikacije, a krajem ovog perioda počinje i izgradnja objekta u Novom Beogradu.
U toku 1960. godine Institut se preseljava u Demonstracioni centar za zdravstvenu zaštitu majke i deteta u Novom Beogradu. Pored organizaciono-metodološke i nastavne delatnosti Institut neposredno pruža osnovnu zdravstvenu zaštitu ženama, deci i omladini. Prva pedijatrijska stacionarna odeljenja otvorena su 1961. godine, a odeljenje decije hirurgije 1962. godine. U 1965. godini u Institutu se otvaraju se odeljenja užih specijalnosti u okviru pedijatrije, odnosno decije hirurgije.
Promena naziva u Institut za zdravstvenu zaštitu majke i deteta Republike Srbije izvršena je 23 januara 1974
godine. Tokom 1975 godine u potpunosti se dovršava izgradnja i opremanje nove zgrade Instituta. Tom
prilikom su osnovane osnovne organizacione jedinice Instituta sa nazivima: Pedijatrijska klinika,
kojom rukovodi dr Dimitrije Vulović, Klinika za dečiju hirurgiju, na celu sa prof. dr Dušanom Bajecom
i Ginekološko-akušerska služba, kojom rukovodi prim. dr Slavoljub Milojević.
Od 1993 godine Ginekološko-akušerska služba je prerasla u Kliniku za humanu reprodukciju. Odlukom Vlade
Republike Srbije iz novembra 1993 godine osnovan je Republički centar za planiranje porodice kao
referentna institucija za stvaranje i sprovođenje savremenog koncepta planiranja porodice. Od 1995
godine Služba za organizaciju zdravstvene zaštite žena, dece i omladine Srbije, a u skladu s obavezama
Instituta kao referentne ustanove za ove populacione grupe, prerasla je u Službu socijalne medicine.
Tokom svog razvitka Institut se uobličio u kompletnu zdravstvenu ustanovu polivalentnog značaja. On
pokriva sve, ili gotovo sve strane - medicinske kao i sociomedicinske - zdravstvene zaštite majke i
deteta, uključujući i planiranje porodice (Predsednik Upravnog odbora Instituta, akademik Miloš Macura,
1995 godina).
|
